نمودند ، و با دست خالى از شكنجه‌هاى مشركين مكه جان به سلامت بردند و زمانى كه وارد مدينهء منوره شدند به خانه و وسائل زندگى احتياج داشتند . مسلمانان مدينه ( انصار ) با آغوش باز آنان را پذيرفتند و به آنان جا دادند و براى تأمين معاش مهاجرين تصميم گرفتند كه آنها را در املاك و دارايى خود شريك سازند حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم آنها را از اين عمل مانع شده و فرمودند : كه مهاجرين در باغ‌ها و مزارع شما ( انصار ) كار كنند ، درختان را آب بدهند به عنوان مساقات و زمين‌ها را زراعت نمايند به عنوان مزارعه و سهمى از درآمد زمين و درخت ببرند ( و شايد قرار دادشان نصف به نصف بوده است ) مهاجرين و انصار هر دو راضى شدند ، مهاجرين در مزارع و باغ‌هاى انصار مشغول كار و كسب شدند « 1 » . ب - كار بدين منوال بود تا اينكه زمين‌هاى « فىء » به دست مسلمانان آمد و بنو النضير و بنو قريظه و خيبر و فدك و ينبع و . . . فتح شد . وقتى كه بنو النضير فتح شد آيهء مباركهء « وَ ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْهُمْ » ( يعنى بنو النضير ) نازل شد خدا صريحاً اموال بنى النضير را در اختيار رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم قرار داد ( يعنى اموال بنو النضير جزء غنائم جنگى نشد كه پس از كسر كردن خمس اموال منقول ، سهم سربازان ميدان جنگ باشد و زمين‌هاى آباد و خانه‌ها مفتوح عنوه باشد ) كه آن را به مصارف مذكور در آيهء بعدى برساند . پس از آن ، آيهء مباركه : « ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ » « 2 » نازل گشت و حكم همهء اموال فىء و غنائم را با ضميمهء آيهء : « وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ . . . » روشن كرد كه اگر مسلمانان جايى را با

--> ( 1 ) - خوانندگان محترم براى تحقيق و كسب اطلاع به كتاب‌هاى زير مراجعه نمايند : بخارى ج 3 ، ص 136 ، 137 ، 217 و فتح البارى ج 5 ، ص 7 ، 8 ، 179 و ج 7 / 316 و نيل الأوطار ج 5 ، ص 8 و سنن بيهقى ج 6 ، ص 112 با دو سند از بخارى و مسلم و در المنثور ج 6 ، ص 195 و تفسير الطبرى ج 28 ، ص 28 و مغازى واقدى ج 1 ، ص 379 و وفاء الوفا ج 1 ، ص 229 و تفسير ثعالبى ج 4 ، ص 283 ، 284 و مجمع البيان ج 10 ، ط اسلاميه ص 260 در سبب نزول و بحار ، ج 20 ، ص 173 ، 171 از مجمع البيان و ارشاد مفيد و مناقب ابن شهراشوب و در حاشيهء آن از امتاع مقريزى ، ص 182 و تفسير رازى ج 29 ، ص 287 و صحيح مسلم ج 3 ، ص 3191 و جامع احاديث شيعه ج 8 ، ص 575 از تحف العقول و مسند أبى عوانه ج 4 ، ص 174 و حياة الصحابة ج 1 ، ص 364 ، 365 . ( مخصوصاً به بخارى مراجعه شود ) . ( 2 ) - اين نكته فراموش نشود كه در لِلَّهِ و لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى لام هست و در يتامى و مساكين و ابن سبيل لام نيست مانند آيهء خمس .